Czy musimy szkolić z AI pracowników, którzy używają tylko ChatGPT?

Wyjaśnienie

Firma, której pracownicy korzystają z ChatGPT przy zadaniach służbowych, mieści się w definicji podmiotu stosującego z art. 3 pkt 4 AI Act: używa systemu AI, nad którym sprawuje kontrolę. Wyjątek obejmuje tylko użycie w ramach osobistej działalności pozazawodowej. Komisja nie nazywa tej roli wprost, ale wniosek praktyczny jest ten sam. Art. 4 stosuje się od 2 lutego 2025 r. i nie jest ograniczony do systemów wysokiego ryzyka. Komisja Europejska w Q&A o kompetencjach w zakresie AI podaje wprost przykład firmy, której pracownicy piszą w ChatGPT teksty reklamowe albo tłumaczą: taka firma musi spełnić wymóg z art. 4, a pracownicy powinni znać konkretne ryzyka, na przykład halucynacje.

Od 27 lipca 2026 r. art. 4 ma nowe brzmienie nadane rozporządzeniem (UE) 2026/1744. Wcześniej firma miała w miarę możliwości zapewnić wystarczający poziom kompetencji. Teraz ma podejmować środki wspierające rozwój kompetencji personelu i innych osób obsługujących systemy AI w jej imieniu, z uwzględnieniem ich wiedzy technicznej, doświadczenia, wykształcenia, kontekstu użycia i osób, których dotyczą wyniki. Przepis wprost mówi, że nie trzeba gwarantować żadnego poziomu kompetencji konkretnej osoby. Obowiązek pozostał, zmieniła się miara: firma rozlicza się z podjętych działań.

Komisja wskazuje, że certyfikat nie jest potrzebny, a program warto oprzeć na czterech elementach: ogólne rozumienie AI w organizacji, ustalenie roli firmy (dostawca czy podmiot stosujący), ocena ryzyk używanych systemów i dopasowanie działań do wiedzy pracowników i kontekstu, w tym aspektów prawnych i etycznych. Dla użytkownika ChatGPT oznacza to w praktyce: jak narzędzie generuje odpowiedzi, dlaczego trzeba je sprawdzać, jakich danych firmy i klientów nie wolno wpisywać oraz kto odpowiada za tekst wysłany dalej. Inny zakres dostanie dział marketingu, inny HR czy prawnicy.

Wymagania rosną, gdy ci sami ludzie obsługują system wysokiego ryzyka z załącznika III, na przykład narzędzie do selekcji kandydatów. Wtedy art. 26 ust. 2 wymaga powierzenia nadzoru osobom z odpowiednimi kompetencjami, przeszkoleniem i uprawnieniami. Po zmianie z 2026/1744 obowiązki dla tych systemów stosuje się od 2 grudnia 2027 r. W Polsce organem nadzoru rynku AI jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, powołana ustawą z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji.

Podstawa prawna

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), EUR-Lex
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI), EUR-Lex
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744, wersja polska, EUR-Lex
• Komisja Europejska, AI Literacy - Questions & Answers
• AI Act Service Desk, art. 4 w brzmieniu od 27.07.2026
• Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003

Materiał informacyjny, nie porada prawna.